Điều trị thoát vị đĩa đệm

Điều trị thoát vị đĩa đệm hiệu quả giúp giảm đau cột sống

Hiểu rõ sự khác biệt giữa phình đĩa đệm và thoát vị đĩa đệm.

Các đĩa đệm cột sống là những cấu trúc giống như chiếc đệm nằm giữa các đốt sống, bao gồm một lớp ngoài cứng chắc (vòng sợi) và một phần trung tâm dạng gel (nhân tủy). Thoái hóa đĩa đệm xảy ra khi đĩa đệm phình ra ngoài giới hạn bình thường của nó, thường ảnh hưởng đến một phần lớn chu vi của đĩa đệm — hãy tưởng tượng một chiếc bánh hamburger quá to so với vỏ bánh.

Thoát vị đĩa đệm là một vấn đề nghiêm trọng hơn, trong đó lớp ngoài bị rách và phần bên trong bị đẩy ra ngoài. Sự khác biệt này rất quan trọng vì thoát vị đĩa đệm dễ gây chèn ép thần kinh hơn và có thể cần các phương pháp điều trị khác nhau. Tuy nhiên, cả hai tình trạng đều có thể gây đau đớn và rối loạn chức năng đáng kể.

Thoái hóa đĩa đệm thường xảy ra ở cột sống thắt lưng (phần lưng dưới), nơi chịu tải trọng và chuyển động lớn nhất. Thoái hóa đĩa đệm cổ cũng khá phổ biến, đặc biệt ở những người dành nhiều giờ nhìn vào màn hình. Thoái hóa đĩa đệm ngực hiếm gặp hơn do tác dụng ổn định của lồng ngực.

Các triệu chứng cho thấy bạn cần điều trị

Nhiều trường hợp thoát vị đĩa đệm không gây ra bất kỳ triệu chứng nào — chúng thường được phát hiện tình cờ khi chụp chiếu hình ảnh vì những lý do khác. Khi các triệu chứng xuất hiện, chúng phụ thuộc vào vị trí và liệu các dây thần kinh có bị ảnh hưởng hay không. Đau lưng hoặc đau cổ cục bộ gần đĩa đệm bị ảnh hưởng là phổ biến, thường trở nên tồi tệ hơn khi thực hiện một số chuyển động hoặc tư thế nhất định.

Khi đĩa đệm bị thoát vị chèn ép các dây thần kinh lân cận, các triệu chứng có thể lan xuống tay hoặc chân. Thoát vị đĩa đệm thắt lưng có thể gây ra chứng đau thần kinh tọa – cơn đau lan xuống chân, thường kèm theo tê bì, ngứa ran hoặc yếu cơ. Thoát vị đĩa đệm cổ có thể gây ra các triệu chứng tương tự ở tay và cánh tay. Yếu cơ cho thấy sự tổn thương thần kinh nghiêm trọng hơn.

Các triệu chứng nguy hiểm cần được chú ý ngay lập tức bao gồm yếu cơ tiến triển, tê bì vùng háng, hoặc mất kiểm soát bàng quang hoặc ruột. Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của hội chứng chèn ép tủy sống đuôi ngựa, một trường hợp cấp cứu cần phẫu thuật. Mặc dù hiếm gặp, tình trạng này cần được đánh giá khẩn cấp.

Nguyên nhân nào gây ra chứng thoát vị đĩa đệm?

Thoái hóa đĩa đệm do tuổi tác là nguyên nhân chính. Khi chúng ta già đi, đĩa đệm mất đi lượng nước và trở nên kém linh hoạt hơn, khiến chúng dễ bị phồng lên khi chịu áp lực bình thường. Quá trình này thường bắt đầu vào độ tuổi 30 và tiến triển dần dần, mặc dù tốc độ khác nhau đáng kể giữa các cá nhân.

Căng thẳng lặp đi lặp lại làm tăng tốc độ mòn đĩa đệm. Các công việc đòi hỏi thường xuyên cúi gập người, nâng vật nặng hoặc xoay người gây áp lực lặp đi lặp lại lên các đĩa đệm cột sống. Ngồi lâu, đặc biệt là với tư thế không đúng, làm tăng áp lực lên đĩa đệm và góp phần gây thoái hóa. Tiếp xúc với rung động, chẳng hạn như khi lái xe hoặc vận hành máy móc hạng nặng, cũng gây áp lực lên đĩa đệm.

Chấn thương cấp tính có thể gây ra thoát vị đĩa đệm đột ngột, mặc dù điều này ít phổ biến hơn so với sự phát triển dần dần. Nâng vật quá nặng, đặc biệt là với tư thế không đúng, có thể đẩy chất liệu đĩa đệm ra ngoài. Té ngã hoặc tai nạn giao thông có thể gây chấn thương đĩa đệm.

Đánh giá chẩn đoán

Chẩn đoán chính xác bắt đầu bằng việc thu thập bệnh sử toàn diện và khám thực thể. Bác sĩ sẽ đánh giá kiểu đau, chức năng thần kinh, phạm vi chuyển động và các chuyển động gây ra triệu chứng của bạn. Các xét nghiệm chuyên biệt sẽ đánh giá xem dây thần kinh có bị chèn ép hay không.

Chụp cộng hưởng từ (MRI) cung cấp hình ảnh chi tiết về các đĩa đệm cột sống, cho thấy các chỗ phình, thoát vị và chèn ép thần kinh. Phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn này cho phép quan sát các cấu trúc mô mềm mà tia X không thể nhìn thấy. Kết quả MRI cần được đối chiếu với các triệu chứng, vì nhiều người có bất thường ở đĩa đệm mà không có triệu chứng.

Chụp X-quang có thể được chỉ định để đánh giá cấu trúc xương, sự thẳng hàng và chiều cao khoảng cách giữa các đĩa đệm. Chụp CT cung cấp hình ảnh chi tiết về xương và có thể được sử dụng khi không thể chụp MRI. Các xét nghiệm dẫn truyền thần kinh và điện cơ (EMG) có thể định lượng chức năng thần kinh khi có các triệu chứng thần kinh.

Các lựa chọn điều trị bảo thủ

Hầu hết các trường hợp thoát vị đĩa đệm đều đáp ứng tốt với điều trị bảo tồn mà không cần phẫu thuật. Phương pháp điều trị ban đầu thường bao gồm điều chỉnh hoạt động – tránh các động tác làm trầm trọng thêm triệu chứng đồng thời duy trì các hoạt động nhẹ nhàng để ngăn ngừa suy giảm thể lực. Nghỉ ngơi ngắn có thể giúp giảm đau cấp tính, nhưng nằm nghỉ lâu ngày lại phản tác dụng.

Vật lý trị liệu là nền tảng của điều trị bảo tồn. Tăng cường sức mạnh cơ lõi giúp ổn định cột sống và giảm áp lực lên đĩa đệm. Các bài tập cụ thể dựa trên triệu chứng của bạn giúp tập trung cơn đau và giảm kích thích thần kinh. Trị liệu bằng tay, bao gồm nắn chỉnh cột sống trong những trường hợp thích hợp, có thể giảm đau và cải thiện khả năng vận động.

Thuốc được dùng để kiểm soát cơn đau trong quá trình hồi phục. Thuốc chống viêm không cần kê đơn giúp giảm đau và viêm. Thuốc giãn cơ có thể hữu ích nếu co thắt cơ đi kèm với các triệu chứng do thoát vị đĩa đệm. Liệu trình ngắn hạn steroid đường uống có thể làm giảm viêm dây thần kinh trong một số trường hợp.

Các lựa chọn điều trị can thiệp

Khi điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả như mong muốn, tiêm steroid ngoài màng cứng sẽ đưa thuốc chống viêm trực tiếp vào vùng bị ảnh hưởng. Được thực hiện dưới sự hướng dẫn của máy soi huỳnh quang để đảm bảo độ chính xác, những mũi tiêm này có thể làm giảm đáng kể cơn đau và viêm xung quanh các dây thần kinh bị kích thích, thường mang lại hiệu quả giảm đau kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.

Tiêm ngoài màng cứng qua lỗ liên đốt sống nhắm vào các rễ thần kinh cụ thể, đặc biệt hữu ích khi các triệu chứng rõ ràng theo sự phân bố của một dây thần kinh duy nhất. Phong bế chọn lọc rễ thần kinh có thể vừa chẩn đoán vừa điều trị chèn ép thần kinh, giúp xác định vị trí gây ra triệu chứng.

Các phương pháp y học tái tạo, bao gồm liệu pháp huyết tương giàu tiểu cầu, có thể thúc đẩy quá trình phục hồi đĩa đệm ở những bệnh nhân phù hợp. Trong khi nghiên cứu vẫn đang tiếp tục, một số bệnh nhân đã nhận thấy sự cải thiện đáng kể nhờ các phương pháp điều trị này.

Khi nào phẫu thuật trở nên cần thiết

Phẫu thuật điều trị thoát vị đĩa đệm hiếm khi cần thiết và thường chỉ dành cho các trường hợp có tổn thương thần kinh tiến triển, hội chứng chèn ép tủy sống hoặc các triệu chứng dai dẳng mặc dù đã điều trị bảo tồn triệt để. Phần lớn các trường hợp thoát vị đĩa đệm đều cải thiện mà không cần can thiệp phẫu thuật.

Khi cần phẫu thuật, các kỹ thuật xâm lấn tối thiểu giúp giảm thời gian phục hồi và biến chứng. Phẫu thuật vi phẫu thuật cắt bỏ đĩa đệm (microdiscectomy) loại bỏ phần đĩa đệm chèn ép dây thần kinh. Các thủ thuật nội soi thậm chí còn ít xâm lấn hơn đối với những bệnh nhân phù hợp.

Xem để tìm hiểu thêm

Bắt đầu hành trình hướng tới sức khỏe cột sống của bạn

Thoái hóa đĩa đệm không nhất thiết phải gây đau mãn tính hoặc tàn tật. Với chẩn đoán và điều trị đúng cách, hầu hết bệnh nhân đều cải thiện đáng kể và trở lại các hoạt động bình thường. Điều trị sớm thường ngăn ngừa bệnh tiến triển và đạt được kết quả tốt hơn.

Hãy liên hệ với Madison Medical để lên lịch khám cột sống. Các chuyên gia của chúng tôi sẽ đánh giá tình trạng của bạn, giải thích các lựa chọn điều trị và lập kế hoạch điều trị cá nhân hóa. Cho dù bạn cần vật lý trị liệu, tiêm thuốc hay can thiệp chuyên sâu, chúng tôi đều có chuyên môn để giúp bạn hồi phục.